Havalandırma, Duman Tahliye ve Basınçlandırma Standartları
Normal işletme havalandırması ile yangın anındaki duman kontrol sistemi aynı görev için tasarlanmaz. Taze hava ve proses emişine ilişkin hesaplar, kaçış yolları ve yangın senaryosuna bağlı duman tahliye/basınçlandırma hesaplarından ayrı değerlendirilmelidir.
Standartların kapsamı ve proje uygulaması
Bu rehber, ilgili standartların tam metnini çoğaltmaz. Tasarımda hangi teknik konuların kontrol edilmesi gerektiğini özetler; bağlayıcı maddeler, güncel baskılar ve ulusal kabul koşulları resmî kaynaklardan teyit edilmelidir.
EN 16798: İç hava ve bina havalandırması
Bina kullanımına göre iç ortam tasarım koşulları, havalandırma performansı ve ilgili enerji yaklaşımı EN 16798 serisinin uygulanabilir bölümleri kapsamında ele alınabilir. Tek bir hava değişim katsayısı her mahale otomatik olarak uygulanmamalıdır.
Endüstriyel lokal emiş hesabı
Kaynak dumanı, makine buharı, toz ve ısı yükü ayrı kirletici kaynaklardır. Davlumbaz yakalama davranışı, kanal hava hızı, filtre kaybı ve egzoz deşarjı tasarım yönteminde değerlendirilir. Yanıcı toz bulunan yerlerde patlama riski ayrıca analiz edilmelidir.
TS EN 12101: Duman ve ısı kontrolü
TS EN 12101 serisi, duman/ısı kontrol sistemlerinin farklı bileşen ve yöntemlerine ilişkin teknik referanslar içerir. Hangi bölümün geçerli olduğu fan, güç kaynağı, duman perdesi veya basınç farkı sisteminin türüne göre seçilmelidir.
Kaçış merdiveni basınçlandırması
Merdiven, hol ve kapı kaçakları; gereken hava debisi, basınç farkı ve kaçış anında kapının açılabilirliği ile birlikte hesaplanır. Basınç farkı hedefi sadece fanın üretici kataloğundan seçilemez.
Yangın damperi ve kontrol senaryosu
Damper konumları, fan kumanda sırası, yangın algılama sinyali, elektrik enerjisi sürekliliği, itfaiye kontrolü ve hata izleme bir senaryo çizelgesinde gösterilmelidir.
Test ve kabul
Hava debileri, toplam basınç kaybı, gerçek fan görev noktası, kapı açma kuvveti, basınç farkları ve otomasyon senaryosu saha testlerinde doğrulanır. Tasarım varsayımları ölçüm raporlarıyla karşılaştırılır.
Sık sorulan teknik sorular
Normal havalandırma fanı duman egzoz fanı olarak kullanılabilir mi?
Yalnızca projede gereken sıcaklık dayanımı, işletme ve belgelendirme koşullarını karşılıyorsa. Sıradan fan otomatik olarak duman fanı sayılmaz.
Basınçlandırma fanı yalnızca Pa değerine bakılarak seçilir mi?
Hayır. Debi, kaçak, kapı açma kuvveti, kanal kayıpları ve yangın senaryosu birlikte incelenir.
Standart numarası, doğru sürüm ve kullanım kapsamıyla anlam kazanır.
Ürün sertifikası, tasarım standardı ve yürürlükteki mevzuat farklı unsurlardır. Teknik şartname ve kabul dosyasında ilgili referansın sürümü, kapsamı ve ekipman uygunluğu ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Hesap ve kaynak doğrulama kaydı
Bu rehber genel teknik yaklaşımı açıklar. Uygulanacak standart sürümü, tasarım değeri ve yöntem gerçek proje için sorumlu mühendis tarafından doğrulanmalıdır. İndirilebilir hesap dosyalarının formülleri bu yayın güncellemesinde bağımsız mühendislik doğrulamasından geçirilmemiştir; onaylanmış proje hesabı veya resmî rapor yerine kullanılamaz.
Hesap kaydında girdinin kaynağı, birimi, kabulü, kullanılan yayın ve sonuç kontrolü birlikte tutulmalıdır. Girdilerin birimi değiştirilirse formülün aynı sonucu vereceği varsayılmaz. Bir örnek sonuç gerçek tesis için kapasite veya uygunluk beyanı değildir.
| Kontrol alanı | Kayıt |
|---|---|
| Girdi | Saha ölçümü / proje / üretici verisi ve birim |
| Yöntem | İlgili güncel yayın ve kapsam |
| Sonuç | Bağımsız kontrol ve sınırlamalar |
| Onay | Proje sorumlusunun gerçek inceleme kaydı |
İçerik güncellemesi: 16.10.2026. Teknik yöntem ve proje onayı, bu tarih bilgisinden ayrı bir doğrulama işlemidir.