Yangın Tesisatı Standartları: BYKHY, TS EN ve NFPA Rehberi
Yangın koruma sistemlerinin proje ve uygulamasında hangi standardın neyi düzenlediğini ayırmak gerekir. Türkiye’de yürürlükteki yangın mevzuatı sistem gerekliliklerini belirlerken ürün ve tasarım standartları hesabın, ekipmanın ve testin teknik çerçevesini oluşturur.
Standartların kapsamı ve proje uygulaması
Bu rehber, ilgili standartların tam metnini çoğaltmaz. Tasarımda hangi teknik konuların kontrol edilmesi gerektiğini özetler; bağlayıcı maddeler, güncel baskılar ve ulusal kabul koşulları resmî kaynaklardan teyit edilmelidir.
BYKHY hangi soruları yanıtlar?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, kullanım sınıfına ve yapı özelliklerine bağlı yangın güvenliği yükümlülükleri açısından temel ulusal başvuru kaynağıdır. Bir sistemin gerekli olup olmadığı ile o sistemin teknik boyutlandırması ayrı sorulardır. Yönetmeliğin güncel hükümleri resmi mevzuat kaynağından kontrol edilmelidir.
TS EN 12845 ve sprinkler tasarımı
TS EN 12845, otomatik sprinkler sistemlerinin tasarımı, kurulumu ve bakımına ilişkin teknik çerçeveyi ele alır. Tehlike sınıfı, koruma alanı, su beslemesi, alarm vana düzeni ve hidrolik kritik devre birbiriyle ilişkili hesap konularıdır. Depolama uygulamalarında ürün ve raf koşulları ayrıca incelenir.
Yangın dolapları ve TS EN 671
TS EN 671 serisi hortumlu yangın dolabı ve hortum makarası gibi ürün gruplarını kapsar. Ürünün standart uygunluğu, bina genelindeki dolap yerleşimi ve sistemin gerekli debi-basıncını tek başına belirlemez; yönetmelik ve hidrolik sistem hesabıyla birlikte değerlendirilir.
Pompa, depo ve dış hidrant sistemi
Pompa seti yalnızca etiket basıncıyla seçilmez. En olumsuz noktanın debi ve basıncı, hat kayıpları, kullanılabilir depo rezervi, pompa eğrisi ve test koşulları birlikte doğrulanır. İdarenin proje kriterleri ve gerekli görülen NFPA 20 veya diğer onay şartları şartnamede açıkça ayrılmalıdır.
Özel söndürme: F3 köpük ve gazlı sistem
Yanıcı sıvılarda flor içermeyen F3 köpüklerin performansı EN 1568 serisi, sabit köpüklü sistemler ise uygulanabildiği ölçüde EN 13565 serisiyle ilişkilidir. Temiz gaz ve inert gaz seçenekleri için TS EN 15004 serisi incelenir. Seçilen söndürücü ajanın test ve ekipman uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Uygulama ve kabul dokümanları
Keşif raporu, tehlike sınıfı gerekçesi, hidrolik hesap, malzeme listesi, teknik şartname, çizim ve test tutanakları birbirini tutmalıdır. Ürün sertifikalarının kapsamı (tam ürün ve model), sistem çalışma aralığı ve saha koşulları teslimden önce kontrol edilir.
Sık sorulan teknik sorular
BYKHY ile TS EN 12845 aynı şey midir?
Hayır. BYKHY ulusal yangın güvenliği mevzuatıdır; TS EN 12845 sprinkler sistemlerine ilişkin teknik tasarım standardıdır. İkisi birbirinin yerine kullanılamaz.
UL/FM belgesi tüm sistemi otomatik olarak uygun yapar mı?
Hayır. Belge ilgili ürün ve kullanım kapsamı için değerlendirilir; projenin bütünü ayrıca tasarlanıp kontrol edilmelidir.
Standart numarası, doğru sürüm ve kullanım kapsamıyla anlam kazanır.
Ürün sertifikası, tasarım standardı ve yürürlükteki mevzuat farklı unsurlardır. Teknik şartname ve kabul dosyasında ilgili referansın sürümü, kapsamı ve ekipman uygunluğu ayrı ayrı açıklanmalıdır.
Hesap ve kaynak doğrulama kaydı
Bu rehber genel teknik yaklaşımı açıklar. Uygulanacak standart sürümü, tasarım değeri ve yöntem gerçek proje için sorumlu mühendis tarafından doğrulanmalıdır. İndirilebilir hesap dosyalarının formülleri bu yayın güncellemesinde bağımsız mühendislik doğrulamasından geçirilmemiştir; onaylanmış proje hesabı veya resmî rapor yerine kullanılamaz.
Hesap kaydında girdinin kaynağı, birimi, kabulü, kullanılan yayın ve sonuç kontrolü birlikte tutulmalıdır. Girdilerin birimi değiştirilirse formülün aynı sonucu vereceği varsayılmaz. Bir örnek sonuç gerçek tesis için kapasite veya uygunluk beyanı değildir.
| Kontrol alanı | Kayıt |
|---|---|
| Girdi | Saha ölçümü / proje / üretici verisi ve birim |
| Yöntem | İlgili güncel yayın ve kapsam |
| Sonuç | Bağımsız kontrol ve sınırlamalar |
| Onay | Proje sorumlusunun gerçek inceleme kaydı |
İçerik güncellemesi: 16.10.2026. Teknik yöntem ve proje onayı, bu tarih bilgisinden ayrı bir doğrulama işlemidir.